Vogellanden doet sinds januari 2025 mee aan het landelijke B-STARS2 onderzoek, waarin onderzocht wordt of hersenstimulatie kan bijdragen aan het herstel van handfunctie na een beroerte. (Lees ook: Vogellanden doet mee aan B-STARS2 studie). Inmiddels zijn er al 22 patiënten opgenomen in het onderzoek. Een indrukwekkend aantal, zeker gezien het oorspronkelijke doel van 25 patiënten in 3 jaar. ‘Dat doel is nu al bijna binnen een jaar bereikt’, vertelt physician assistant Alinda Gjaltema enthousiast. ‘We gaan gewoon door met includeren. Door nu meer mensen in het onderzoek op te nemen kunnen we al tijdens het onderzoek de helft van de patiënten een mogelijk effectievere behandeling geven.’
Het onderzoek richt zich op patiënten met verminderde handfunctie na een beroerte. Zij moeten binnen 3 weken na hun beroerte starten met het onderzoek. Tijdens hun verblijf bij Vogellanden krijgen ze 10 dagen lang dagelijks een behandeling met hersenstimulatie, naast de gebruikelijke therapieën, zoals ergotherapie en fysiotherapie. ‘Het moet allemaal passen in de planning’, legt ergotherapeut Sanne Schutte uit. ‘We doen dit onderzoek naast onze gewone zorg, dus het vraagt echt samenwerking.’ Niet elke patiënt komt in aanmerking. Sommigen hebben al eerder een beroerte gehad, of voldoen niet aan de criteria zoals minimale handfunctie. Ook persoonlijke afwegingen spelen mee: de kans om in de placebogroep te belanden kan een reden zijn om niet deel te nemen.
De focus op het herstel van de handfunctie maakt dit onderzoek extra waardevol. Kleine handspieren zijn lastig te trainen en reageren anders dan bijvoorbeeld beenspieren. Bij het sterker maken van een been helpt krachttraining meestal snel om (een deel van) de functie terug te krijgen. Maar de handfunctie herstellen vraagt vooral veel herhaling en fijne motorische oefening. Er zijn weinig behandelingen die ingezet kunnen worden als er niet veel kracht in de arm of hand aanwezig is. ‘Als deze behandeling succesvol blijkt, kan het onderdeel worden van de gewone zorg’, zegt Sanne. ‘Dat zou geweldig zijn.’
Naast de eerste meting voor de behandeling worden de resultaten nog twee keer gemeten: na 3 maanden en na 1 jaar. Daarbij wordt gekeken naar de arm- en handfunctie. Door natuurlijk herstel en gewone behandeling gaan alle patiënten vooruit. Soms in kleine stapjes, soms in grote sprongen. ‘Of de patiënten met de behandeling meer vooruit gaan dan de placebogroep weten we nog niet’, legt Alinda uit. ‘Dat wordt pas duidelijk als de onderzoekers in Utrecht de resultaten van de echte behandelingsgroep vergelijken met die van de placebogroep. Daarvoor hebben we data van honderden patiënten in heel Nederland nodig.’
Met de 22 patiënten die in het onderzoek zijn opgenomen is Vogellanden koploper onder de 16 deelnemende centra. Volgens het team komt dat mogelijk door de brede betrokkenheid en korte lijnen. ‘Vanaf het begin hebben we iedereen meegenomen’, vertelt Alinda. ‘Van behandelaren tot planning, van verpleegkundigen tot technische dienst. Iedereen dacht mee.’ Een appgroep met 14 leden - behandelaren en planners - zorgt voor snelle afstemming bij nieuwe aanmeldingen. Dat werkt volgens onderzoekscoördinator Sander Brink uitstekend: ‘Ik ben al bij veel onderzoeken betrokken geweest, maar bij dit onderzoek is de onderlinge afstemming en de praktische uitvoering het beste. Het staat goed, is goed opgezet en loopt als een trein.’ Ook de sfeer onder patiënten draagt bij. Ze verblijven intern, eten samen, doen therapie samen en praten met elkaar over het onderzoek. Het indrukwekkende apparaat wekt nieuwsgierigheid en enthousiasme. ‘Als alles goed loopt, geeft het veel energie’, zegt Sanne. ‘En doordat er voortdurend patiënten meedoen, blijft het draaien.’ ‘Zorg voor korte lijnen’, adviseert Sander. ‘Een appgroep met de kerngroep werkt echt goed. Je kunt snel schakelen, afstemmen en iedereen blijft betrokken. Dat maakt het verschil.’
‘Een paar weken geleden kreeg ik een herseninfarct. Mijn wereld stortte in: ik kon de hele linkerkant van mijn lichaam niet meer gebruiken. Dat was heel moeilijk en ik voelde me erg somber. Toen hoorde ik over Vogellanden. Dat ik hier kon revalideren en dat het een fijne plek is om aan herstel te werken. Dat wilde ik graag proberen.
Hier vertelden ze me over het B-STARS2 onderzoek. Mijn eerste gedachte was: misschien verandert er niets, maar misschien wordt het wel beter. Zelfs als ik in de placebogroep zit maakt me dat niet uit. Ik wil alles proberen wat kan helpen.
De behandeling met de spoel doet geen pijn en is goed ingepland tussen de andere therapieën. Dat is fijn en overzichtelijk. Ik zit nog in een rolstoel maar kan inmiddels ik mijn been weer optillen en mijn hand een beetje dichtknijpen. Dat is al een stap vooruit ten opzichte van een paar weken geleden.
Maar ik weet: ik moet vooral vertrouwen en geduld hebben. En blijven oefenen. Elke dag weer.’
Meer informatie over B-STARS2 vind je op https://www.umcutrecht.nl/nl/b-stars2