Altijd maar doorgaan
De pijn werd steeds heftiger. Toch bleef Johan sporten. ‘Ik sliep slecht en was de hele tijd moe. Naast werk was sporten de enige manier om even niet aan de pijn te denken. Spierpijn is minder erg dan zenuwpijn.’ Bijna 2 jaar ging hij zo door. ‘Ik stond altijd 'aan'. Ontspannen lukte niet meer. Ik was uitgeput. Achteraf denk ik dat mijn lichaam gewoon op was.’ Een operatie waarbij de ruggenwervels zouden worden vastgezet was mogelijk, maar die wilden de artsen liever nog niet doen. Via Isala ziekenhuis Zwolle werd Johan doorgestuurd naar Vogellanden voor pijnrevalidatie. ‘Ze vertelden me dat de pijn waarschijnlijk niet zou verdwijnen, maar dat ik ermee kon leren omgaan. Ik dacht alleen maar: “Ja, doei! Hoe dan?”’ Zijn werk kon hij niet meer doen en dat maakte hem onzeker. ‘Het afkeuringstraject op mijn werk gaf me het gevoel dat ik een stempel kreeg. Ik voelde de regie over mijn leven wegglippen. Dat maakte me bang.’
‘Wat moet ik hier?’
Onzeker begon hij aan de revalidatie bij Vogellanden. Vooral de groepsbehandeling vond hij spannend. Toen hij binnenkwam dacht hij: “Wat moet ik hier?” Dat gevoel verdween al snel. ‘Het was meteen een feest van herkenning. Iedereen had zijn eigen verhaal, maar we begrepen elkaar. Dat gaf veel steun.’ Voor het eerst voelde hij zich minder alleen. ‘Dat was een belangrijke les. Je bent niet de enige die hiermee worstelt.’
Van weerstand naar verrassing
Johan begreep niet meteen waarom sommige onderdelen van de behandeling belangrijk waren. Vooral de activiteitentherapie vond hij in het begin niets. Maar na een paar weken veranderde dat. ‘Toen zat ik ineens met speksteen te werken. En ik vond het nog leuk ook. Ik was zelfs trots op wat ik had gemaakt. Dat had ik nooit verwacht.’ Door de behandeling ontdekte Johan dat er meer in het leven is dan presteren. ‘Sport was altijd heel belangrijk voor mij. Ik was een echte topsporter, had in het Nederlands Crosstriathlon-team gezeten. Zo keek ik ook naar mezelf.’ Nu kijkt hij anders naar wat belangrijk is. ‘Ik ben meer gaan nadenken over wat echt waarde heeft in het leven.’
Meer aandacht voor de kleine dingen
Johan maakt nu bewust andere keuzes. ‘Ik zoek oude kennissen weer op. Misschien heb ik daarna wat meer pijn, maar dat heb ik er graag voor over.’ Ook kleine dingen geven hem weer plezier. ‘Vroeger keek ik vooral naar grote doelen. Nu kan ik genieten van een rustige fietstocht door Zwolle.’ Kortgeleden fietste hij de streetartroute door de stad. ‘Prachtig. Vroeger was ik daar waarschijnlijk aan voorbij geracet.’ Hij leerde meer stil te staan bij het moment. ‘Dat hoeft helemaal niet zweverig te zijn. Je leert aandacht te hebben voor wat er vandaag is.’
Met vertrouwen verder
Na een half jaar is Johans behandeling bij Vogellanden afgelopen. Dat voelt goed, maar ook spannend. ‘Het is fijn dat het klaar is. Tegelijk denk je: hoe gaat het straks zonder die vaste ondersteuning?’ Toch heeft Johan vertrouwen. Iets dat hem helpt, is het beeld van een rugzak. ‘Vroeger voelde het alsof ik een zware bal achter me aan sleepte. Nu draag ik een rugzak. Die draag ik nog steeds mee, maar ik heb geleerd hoe ik hem kan verstellen. En soms mag er best iets uit.’
Johan weet dat er in de toekomst nog moeilijke momenten zullen komen. Toch kijkt hij anders naar het leven dan een jaar geleden. ‘Kwaliteit van leven is voor mij veel belangrijker geworden. De pijn is er nog. Maar ik heb mijn leven terug.’